(P/v ông Nguyễn Hồng Vinh – PTGĐ PVFCCo)

Hiện nay, khu vực miền Nam nói chung và ĐBSCL nói riêng đang chiếm bao nhiêu % lượng tiêu thụ phân Đạm Phú Mỹ của Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) thưa ông?

Hàng năm lượng Đạm Phú Mỹ sản xuất kinh doanh là khoảng 800.000 tấn. Trong đó, khu vực Miền Nam, đặc biệt là ĐBSCL, là thị trường trọng điểm, cả năm tiêu thụ khoảng 500.000 tấn Đạm Phú Mỹ, bằng 2/3 sản lượng sản xuất và kinh doanh của nhà máy. Tuy nhiên, sản lượng đạm của nhà máy Đạm Phú Mỹ hiện nay mới chỉ chiếm 40% nhu cầu sử dụng phân bón ở khu vực ĐBSCL cũng như cả nước, vẫn phải lệ thuộc phần lớn vào hàng nhập khẩu. Đến khi nhà máy Đạm Cà Mau có sản phẩm thương mại, dự kiến từ đầu tháng 2/2012, thì nguồn phân đạm sản xuất trong nước về cơ bản sẽ đáp ứng nhu cầu sử dụng của bà con nông dân ở khu vực ĐBSCL, chúng ta sẽ chủ động đảm bảo nguồn cung kịp thời vụ và không bị lệ thuộc bởi nguồn hàng nhập khẩu.

Điều mà nông dân ở ĐBSCL đều thắc mắc là tại sao Đạm Phú Mỹ được sản xuất trong nước nhưng giá bán lại cao hơn ure Trung Quốc? Dù rất muốn mua Đạm Phú Mỹ nhưng để giảm giá thành sản xuất bà con phải lại phải chọn mua ure Trung Quốc?

Cho tới thời điểm này, phân đạm sản xuất trong nước chỉ do Nhà máy đạm Hà Bắc và Nhà máy đạm Phú Mỹ sản xuất và tổng sản lượng mới đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu sử dụng phân bón trong nước, còn lại 50% phải nhập khẩu. Về hàng nhập khẩu, có hai nguồn là nhập khẩu chính ngạch và nhập khẩu tiểu ngạch. Đối với nguồn ure nhập khẩu chính ngạch thì Đạm Phú Mỹ sẵn sàng cạnh tranh một cách trực tiếp, lành mạnh và giá của Đạm Phú Mỹ luôn thấp hơn giá của các nguồn phân đạm nhập khẩu chính ngạch, kể cả Trung Quốc. Chúng ta đã và đang phải đối mặt với một vấn đề nan giải từ nhiều năm qua, đó là nguồn phân đạm nhập tiểu ngạch, hay nói cách khác là nhập lậu, từ TQ. Hầu như nguồn ure cung cấp trong khu vực kể cả VN đều có xuất xứ từ TQ. Do chính phủ TQ có chính sách cấm biên hoặc áp dụng chính sách thuế suất xuất khẩu cao nên phát sinh việc xuất lậu, đặc biệt là vào VN vì có chung đường biên giới dài.  Ure tiểu ngạch TQ vào Việt Nam bằng mọi cách với đủ mọi loại giá, đủ các loại bao bì, không hạn chế số lượng lại rất dễ tiếp cận. Khi vào đến Việt Nam, do trên thị trường, giá Đạm Phú Mỹ được coi là tiêu chuẩn theo thông báo và niêm yết giá bán trong hệ thống nên hàng tiểu ngạch TQ cứ bám theo mức giá của Đạm Phú Mỹ mà bán thấp hơn. Nguồn ure TQ tiểu ngạch tràn ngập thị trường với giá thấp nên dù Đạm Phú Mỹ có uy tín, có thương hiệu, có chất lượng cao hơn, có nhiều dịch vụ cộng thêm và được bà con tin dùng hơn cũng rất khó cạnh tranh và tiếp cận được với bà con nông dân.

Vậy tại sao với các lợi thế trong nước sẳn có, chúng ta không thể bán Đạm Phú Mỹ bằng giá ure nhập tiểu ngạch?

Đạm Phú Mỹ có thể bán bằng thậm chí bán với giá thấp hơn ure nhập tiểu ngạch. Tuy nhiên, do hiện nay nguồn cung trong nước mới đáp ứng được 50% nhu cầu nên chúng ta không thể “một mình một chợ” mà bán thấp hơn giá quốc tế vì như thế sẽ dẫn đến việc các đơn vị kinh doanh phân bón không dám nhập khẩu vì nhập sẽ lỗ do giá trong nước thấp, ngoài ra còn phát sinh tình trạng chảy máu hàng ra nước ngoài và việc đầu cơ, tích trữ, găm hàng…dẫn đến thiếu hụt nguồn cung phân đạm cho sản xuất nông nghiệp. Chính vì thế mà theo kết luận của hai cuộc Hội thảo liên ngành do Liên Bộ NNPTNT – Tài Chính – Công thương tổ chức ở TP.HCM và ở Nam Định và theo đề nghị của Hiệp hội Phân bón VN, từ tháng 04/2011, Đạm Phú Mỹ đã áp dụng chính sách bán sát giá thị trường. Chính sách này đã góp phần kích thích các đơn vị nhập khẩu, bình ổn thị trường phân đạm trong năm 2011.

Với tin vui là từ quý I/2012, chúng ta sẽ có thêm đạm Cà Mau và Đạm Ninh Bình ra thị trường, nguồn cung trong nước sẽ chủ động và dồi dào, cộng với tinh thần Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam thì chắc chắn các diễn biến phức tạp trên thị trường phân đạm như trong thời gian qua sẽ được giải quyết một cách căn cơ.

  Nguyễn Huyền thực hiện